بسم الله الرحمن الرحيم فن پنجم از مقاله چهارم از قسم دويم از كتاب نفايس الفنون فى عرايس العيون علم فراست كه آن عبارت است از معرفت اخلاق درونى و صفات باطني انسان از اعضاى ظاهره و اشكال محسوسه تا چون شخصيرا بينند از صورت او بدانند كه خوى نيك دارد يابد و چه كار مناسب اوست . و ابن عباس در تفسير آيه ان فى ذلك لايات للمتوسمين فرمود كه منوسمان دانندگان علم فراستند چه متوسم طالب و سم است يعنى كه چون نشان دريابد از آنجا استدلال كند و قوله تعالى تعرفهم بسيماهم . اشارت است بدين علم قال النبى صلّى اللّه عليه و إله و سلّم اتقوا من فراسته المؤمن فانه ينظر بنور اللّه و دليل بر شرف اين علم آنست كه آدمى شهر نشين است بطبع و مراد از شهر هر موضعى است كه آنجا جمعيت مردم بود يعنى تنها زندگانى نتواند كردن و از آميزش و اختلاط با جنس خود گريزى ندارد و چون شر و فتنه ميان مردم غالبست و دفع شر مطلوب اينعلم متكفل بود معرفت احوال باطن و اسرار كامن خلق را و در دانستن او در ترك و اختيار مصاحب و معاون منفعتى عظيم و فايده بسيار دارد و دليل بر آنكه معرفت